Update uit het zonnige zuiden

Tijd voor een nieuw verhaal. De afgelopen weken was het erg mooi weer in het weekend dus druk met aan het strand liggen en andere dingen.

Mijn stage bevalt erg goed en is zeer divers. Er zijn een aantal mensen bij gekomen wat het een stuk gezelliger maakt. We houden ons de afgelopen dagen bezig in de zogeheten “tree nursery”, een plaats waar zaden die in de jungle zijn verzameld worden ontkiemd en verzorgd tot ze groot genoeg zijn. Daarna worden ze geplant op stukken grond die zijn aangekocht, om zo het areaal bos te vergroten.

Verder zijn we bezig geweest op het gebied van eco toerisme. Op een beurs in Sao Paulo probeerden we zowel de naamsbekendheid te vergroten als te netwerken. Eco toerisme is een markt die sterk in opkomst is en biedt de lokale bevolking een goed alternatief als jager of boer(lees jacht of platbranden van stukken regenwoud). Voor de komende weken staat op het programma een bezoek aan de Rio+20 top in Rio de Janeiro, een vlindertuin bekijken in Belo Horizonte om inspiratie op te doen op het gebied van eco toerisme, en een meerdaagse trektocht door de jungle. De maaltijden zijn zoals altijd van uitstekende kwaliteit met bonen, bonen en af en toe eens iets anders.

Tot zover wat ik zoal doe in de jungle. Het werk is qua tempo goed te doen, de uitdaging zit hem vooral in de culturele verschillen. Een van de zaken die ik nogal moeilijk vind is het feit dat mensen hun afspraken niet nakomen, enkele voorbeelden:

Laten we morgenmiddag naar het strand gaan: Als ik zin heb ga ik morgen naar het strand.

Zullen we straks aan die opdracht werken?: Eerst even lunchen, we kijken later wel verder.

Ik weet niet of ik daar vandaag nog tijd voor heb, misschien later op de dag: Ik heb gisteren teveel gezopen en een dijk van een kater, ik ga zo eerst even slapen.

Zullen we wat te eten maken? Ik heb honger! Jij gaat wat koken dan kan ik douchen, dan kunnen we daarna eten.

Inmiddels heb ik me er maar bij neergelegd, het kost je je humeur om daar elke keer over op te winden. Kwestie van zoveel mogelijk in de flow van de dag proberen mee te gaan. Laten we hopen dat ik dit gedrag niet ga overnemen dan wordt het in Nederland een complete puinhoop.

Een ander cultureel verschil wat me nogal opvalt is dat mensen nogal losse handjes hebben. De politie heeft hier de gewoonte om dieven eerst even te ”heropvoeden” met de wapenstok voordat ze worden gearresteerd. Wellicht zijn de agenten in de leer zijn geweest bij Hero Brinkman….. Als de dief geluk heeft kunnen de agenten voor een klein bedrag worden omgekocht.

Maar niet alleen mannen hebben hier last van. Ook vrouwen willen de handjes nog wel eens laten wapperen. De vrouwen zijn af en toe nogal jaloers, mede omdat mannen hier alles behalve trouw zijn. Mijn danspartner die geregeld per ongeluk op mijn tenen stond is vergeleken bij deze dames een engeltje. Stuur je me trouwens nog chocola op? Hier is het duur en niet bepaald lekker…

Ook is het regelmatig opruimen van je kamer een bittere noodzaak. In Nederland werd dat nogal eens uitgesteld, maar dat kan hier niet. Indien je het niet zelf doet, heb je een hele verzameling aan biodiversiteit in je kamer die je een handje helpt. Zelf proefondervindelijk achter gekomen na het nuttigen van een zak chips in bed.

Nog Iets anders is voetbal en haar aanhang. Een sport die in Nederland vooral associaties oproept van fanatieke tokkies die een uitlaatklep nodig hebben op zondag middag. Neerlands trots wat zijn uitkering opspaart om een seizoenkaart te kopen van hun cluppie. Voetbal wordt hier helaas nog intenser beleefd dan waar dan ook. Een lokale Braziliaan vroeg voor welke club ik was. We zaten op dat moment in de kroeg naar een schijnbaar belangrijke wedstrijd te kijken. Ik heb een paar minuten geprobeerd uit te leggen dat ik voetbal maar niets vond, wat niet in dank werd af genomen. Ook vrouwen zijn erg fanatiek en er is echt elke dag wel voetbal op tv. Het meest vervelende zijn nog wel de advertenties die tijdens de wedstrijd op je beeld verschijnen waardoor je op tv niets meer ziet.

De lieverdjes uit de favela

Ik krijg vaak de vraag of het wel veilig is in Brazilië. Veel mensen vergelijken Zuid Amerika nog altijd met het wilde westen. Er is op deze vraag niet direct een antwoord te geven, het land is zo groot als Europa en laat zich kenmerken door grote verschillen in etniciteit en inkomensverdeling, zo ook qua veiligheid.

De sloppenwijken in Rio de Janeiro, in Nederland ook wel “wijken met mogelijkheden” (laten we het politiek netjes houden vandaag) genoemd, die boordevol met “kansenjongeren” zitten zijn een broeinest van criminaliteit en ellende. Bendes zijn er de baas en maken het de gewone mens onmogelijk. Vaak stellen lokale bazen een avondklok in voor de bewoners en worden kleine ondernemers afgeperst. Ook vechten ze elkaar de tent uit vanwege macht en de verkoop van drugs.

De jongens uit de favela, ook wel de voetsoldaten genoemd, zijn een beetje te vergelijken met die multiculturele verrijking die in ons land is neergestreken. Zo snel als ze zijn beroven ze met een grote groep een weerloos iemand, om vervolgens te voet of per motor er vandoor te gaan. Het ontbreekt ze nog maar net aan een bontkraagje en een opgevoerde Scootah. In tegenstelling tot de PvdA, die met een benoemen en bouwen project deze lieverdjes met een zwaar verleden een jeugdhonk zou geven, kiest de politie van Rio voor een andere oplossing. Met pantservoertuigen, sluipschutters en helikopters worden de wijken binnen gevallen, wat niet meewerkt wordt afgeschoten. De methodes zijn bijzonder wreed maar noodzakelijk. Nog geen 2 jaar geleden waren vrijwel alle delen van Rio de Janeiro in handen van de bendes, inmiddels is 2/3 deel van de stad redelijk veilig en goed begaanbaar.

Afbeelding 1. Favela jeugd in Nederland

Het omslagpunt kwam toen de bendes “protesteerden” tegen de opschoning van de favela’s. Met duizenden trokken ze door delen van Rio, staken autos in brand en lieten een spoor van terreur achter. 3 dagen lang ging niemand naar buiten en leek het net oorlog. Als reactie hierop werden duizenden militairen ingezet en favela’s opgeschoond. Bij een van deze acties werden 2500 kalashnikovs in beslag genomen, op tv was live te volgen hoe bendes via de bergen de stad ontvluchtten. De slagkracht van de bendes is vandaag de dag flink afgenomen. Alhoewel de criminaliteit in sommige delen nog altijd hoog is, hebben ze geen controle meer over de meeste favela’s.

Sinds kort bestaat de mogelijkheid om onder begeleiding een tour te maken door deze wijken. Een paar backpackers vroegen me mee, maar heb het niet gedaan. Het hele idee is totaal idioot. We gaan toch immers ook niet met een tourbus door de Bijlmer rijden?

Afbeelding 2. Het verschil tussen een vinex of kansenwijk

In 2 jaar tijd is er hier qua veiligheid enorm veel verbeterd, met name de het zuiden van Rio zoals Copacabana, Ipanema, Leblon en Barra zijn een van de rijkste delen ter wereld, buiten enkele incidenten is het hier veilig(vergelijkbaar met een middelgrote Nederlandse stad). Aan de noordkant van de stad liggen oneindig grote sloppenwijken. Ondanks de politie inzet is het hier voor een buitenlander nog altijd erg gevaarlijk. Gelukkig is Rio vergelijkbaar met de provincie Utrecht en zorgen grote natuurlijke barrières ervoor dat je op amper 5km van een favela veilig rond kunt lopen. De verschillen zijn extreem. Ondanks alle armoede en ellende gaan ook de mensen in de favela erop vooruit. De middenklasse groeit sterk in aantal en de economische groei lijkt oneindig. Uiteindelijk is dat ook de enige manier om de mensen in de sloppenwijken een echt alternatief te bieden.

De stage

Insectenspray

Daar sta ik dan. Voor het tankstation, te wachten op de taxi die me naar mijn stageadres brengt. Een half uur te laat komt onze amigo aangescheurd, hij had het druk. Sure... Ik ben inmiddels aardig geïntegreerd in het dagelijks leven en begin het “tranquillo” gebeuren een beetje te snappen. Een aantal voorbeelden:

Kom, laten we zo gaan: Ik maak eerst even af waar ik mee bezig ben, ga dan nog iets doen en dan kunnen we eventueel gaan.

Ik denk dat het tijd is om te gaan: Ik rook nog even een sigaret, ga naar het toilet en dan gaan we.

Nu moeten we echt gaan. Ok pak je spullen en laten we verzamelen dan kunnen we zo gaan.

De reis duurt ruim 3 uur, en gaat via een mooie geasfalteerde weg over in een kleinere weg met “erosieprobleempjes”. Nog later blijft alleen een modderig pad over. De bewoonde wereld is inmiddels ver achter ons, alleen nog jungle en rivieren om mij heen. Ik heb ook geen enkel bereik meer met mijn telefoon.

Na een weg van zo’n 20 kilometer kom ik aan bij wat op het eerste oog lijkt op een verlaten boerderij. De taxichauffeur zet mij af en ik vraag hem even te wachten. Ik heb een moment van, “wat doe ik in godsnaam hier, was toch gewoon bij de gemeente Arnhem stage gaan lopen….”

Na een paar minuten ontdek ik een staff medewerker. Zijn naam ben ik inmiddels vergeten zoals gewoonlijk, maar zijn karakter is nogal opzienbarend. Een aardige man, halverwege de 50 en een totale insectenfreak. Tot zover wat je zou verwachten hier. Binnen 10 minuten krijg ik hele verhalen over de nieuwe wereldorde, de dag des oordeels en zijn vertrouwen in de katholieke kerk. Ik moet me ontzettend inhouden en lach me kapot.

Ik krijg een beetje de kriebels, voor de rest niemand te bekennen en geen taxi chauffeur meer. Op zoek naar wat bier om dit slechte verhaal over aluhoedjes, corruptie en de ondergang van de wereld weg te spoelen. Wat blijkt na een uur? In het hele kamp zijn slechts 5 mensen. In een straal van 20 km helemaal niets maar dan ook niets te bekennen zoals een bar. Dit was dus even niet de bedoeling. Bij het lezen van dit zullen een aantal personen opgelucht ademhalen thuis.

Ik ben nu een ruime 1.5 week verder met mijn stage, het bevalt erg goed. Het werk is gevarieerd en brengt me op de meest prachtige locaties. Het gebied is staat in de top 5 van biodiversiteit hotspot ter wereld, dat houdt in dat ondanks de geringe oppervlakte het een gigantisch aantal soorten planten en dieren herbergt. De ene dag verricht ik metingen met GPS apparatuur, de andere dag moet ik rondleidingen voor toeristen organiseren, en de dagen daarop hou ik me bezig met bos herbeplantingsprojecten. Volgende week moet ik naar Sao Paulo toe om me te verdiepen in eco-toerisme op een beurs, en een stukje sales. Erg afwisselend dus. Het weer is goed, rond de 20-25 graden met veel zon maar s ’nachts kan het flink afkoelen( ik zit in de bergen). In Rio is het ruim 10 graden warmer.

Wat meer wennen is, is het primitieve leven hier. In Rio ben je omringd door alle luxe die je maar wenst en dat is hier wel anders. Er is geen warm water om te douchen, noch tv, mobiel bereik en amper internet. Ook de bedden en het eten zijn niet bepaald geweldig. Aan de andere kant, zo leven de meeste mensen hier. Eigenlijk is het wel goed dat het verwende prinsje de keerzijde van de medaille te zien krijgt. Maar een van die moeilijkste dingen is toch wel de doodse stilte. Na 19.00 trekt iedereen zich terug op zijn/haar kamer. Wellicht dat ik me nog eens ga wagen aan het schoolvak wat GIS heet…

Het jetset leven

Ik ben terug op het bekende nest. Heb ervoor gekozen om me niet tussen de toeristen te begeven omdat je zo veel meer te zien krijgt dan je in eerste instantie zou denken. Ik zit bij een bevriende advocaat in huis die voldoende tijd over heeft( in Nederland zouden we zeggen dat hij een lage arbeidsproductiviteit heeft, ik hou het op levensgenieter). We besluiten om met een paar van zijn vrienden naar een soort van miljonair fair te gaan, hij had nog een kaartje over dus kon gratis mee.

Eenmaal binnen verbaasde ik me vooral over de puissante rijkdom en het gemak waarmee men geld uitgeeft. Een van de vrienden koopt 2 boten terwijl hij er al 2 heeft, nog een golfkarretje en andere gadgets. Het gaat hierbij vooral om wie de grootste (boot) heeft. Na een uur ben ik het haantjesgedrag een beetje beu, en besluit me te vermaken met wat champagne en de modellen die ter promotie rond lopen. Het wringt overigens wel dat nog geen kilometer verderop mensen in de favela geen eten hebben terwijl mensen hier bakken met geld uitgeven. Ergens is een miljonairtaks zo slecht nog niet….

Een ander verschil met Nederland is de manier waarop men uit gaat. Brazilië heeft een sterke machocultuur en men showt graag. Het is niet ongewoon om in een Ferrari of limo naar de club te gaan, met name in deze buurt. Amper 20 jaar oud en in de geleende auto van papa begeven zich de zelfverklaarde tienersterretjes naar de clubs.

Dames gaan standaard gekleed in een galajurk van Gucci of een ander merk. Ik vind het allemaal wel best. Als gringo( buitenlander) maak je hier zonder moeite contact en voor je het weet zit je aan de VIP bar. De mannen zijn wat minder open en gedragen zich net als haantjes. Buiten wat stoere blikken trekken en “Colombiaans stofzuigen voor gevorderden”, komen de meesten niet. Een cola kost je ongeveer 15 euro, de flessen champagne tot wel 3000 euro. Jezus zou dit zo vast niet gewild hebben…

Ik neem nog een slok en loop verder. Ik heb inmiddels kennis genomen van het feit dat het kabinet, met gedoogsteun van die blonde mozartkugel, gevallen is. De nacht kan haast niet beter beginnen...

De eerste week...

Ik reis af naar Rio de Janeiro vanwege mijn stage die zich op een aantal uur van de hoofdstad begeeft, midden in de Jungle. Gelukkig heb ik eerst 2 weken om bij te komen van het vermoeiende leven in Arnhem.

Mijn vlucht had flinke vertraging, dus ik kon niet meer bij mn vrienden slapen. Om 3 uur s 'nachts nog op zoek naar een hotel.... De taxichauffeur sprak geen Engels en snapte er niets van, ik zei dat ie maar naar een hotel moest zoeken in copa cabana.

Eenmaal aangekomen maximaal opgelicht, mocht 390 dollar afrekenen, want een gewone kamer was niet meer beschikbaar in het 4sterren hotel(alleen suite). Toen zei de beste man achter de balie... 'If you have a girlfriend you have to pay 150 dollar extra'. Ik zei? 'huh, what do you mean...' Halfdood en niet beseffende over de hoeren waar hij het over had. Er viel een doodse stilte, waarna hij zei: 'Ah ok, same price for boyfriends', met een vies zuid Amerikaanse knipoog. Ik uitleggen dat ik daar niet van gediend was en het nog steeds niet snapte, waarop hij moest lachen. Hij zei, loop maar eens een paar meter naar buiten, en inderdaad, het leek wel de marskramer. Ze moesten nog harder lachen, terwijl ik alleen wou slapen. Ik probeerde uit te leggen dat ik moe was en direct mijn sleutel wou. Na een nacht wakker te hebben gelegen vanwege mijn buren snap ik wat voor hotel het nou precies was....

De volgende dag afgereisd naar mijn amigo's in een rustige buitenwijk van Rio, 10 minuten van het strand. Ik heb een eigen kamer in het immens grote huis waar ongeveer 10 mensen permanent wonen. Ik ben de enige buitenlander in de woonwijk, geen enkele toerist te bekennen. Hier woont alleen de echte jetset, mensen met geld teveel. De optrekjes aan het strand beginnen op 3 miljoen dollar en beschikken zo af en toe over een eigen haven en helikopter platform. Een straat verderop liggen een paar grote nachtclubs waar het goed toeven is in het weekend.

De dagen daarop een beetje bijgekomen in Rio, om vervolgens af te reizen naar Ilha Grande, een waar paradijs met hagelwitte zandstranden zoals je wel eens bij D reizen ziet. Meer dan 90% is nog bebost en puur natuur.

Ik verblijf bij een vriend ,een eenvoudig hostel direct aan het water gelegen. Op zijn website staat 'begeef je in de natuur en verblijf in dit geweldige hostel', hij doelde vast niet op de kakkerlakken die overal rond liepen, want erg schoon was het helaas niet. Na 2 dagen maar een ander hostel gezocht.

Verder was het weer erg goed waar we volop van geprofiteerd hebben, de eerste dag mochten de speedboot lenen, beetje gesnorkeld en geluncht op het strand met een paar dames. Voor de rest vooral vermaakt met surfen en bijkleuren op het strand. Na 6 dagen keerden we terug naar het immer bruisende Rio.

Mijn blog vanuit Rio

Na het verzoek van velen om een beetje op de hoogte gehouden te worden bij deze een blog over mijn tijd in Brazilië. Naast de standaard info die je op de meeste blogs ziet zal ik er vooral bijzondere en leuke zaken op plaatsen die de meeste mensen zouden weg laten. Juist die details die het leven zo leuk maken.